موعود در آيين هندو

آيين هندو در قديم دين برهمايي خوانده مي‌شد كه به برهما (Brahman)، خداي هندوان اشاره مي‌كرد. اين آيين، گونه‌اي فرهنگ، آداب و سنن اجتماعي است كه با تهذيب نفس و رياضت همراه شده و در تمدن و حيات فردي و جمعي مردم هندوستان نقش بزرگي داشته است.

اصول دين هندو عبارت است از: 1- اعتقاد و احترام به كتاب‌هاي باستاني و سنت‌هاي ديني بِرَهمَنان، 2- پرستش خداياني كه به ظهور آن‌ها در دوره‌هاي قديم عقيده داشته‌اند، 3- اعتقاد به تناسخ و رعايت مقررات طبقات اجتماعي در معاشرت و ازدواج، 4- احترام به موجودات زنده، مخصوصاً گاو، 5- تقدس لفظ «اُم» (om) به معناي آمين که اسم اعظم الهي به شمار مي‌رود.

ادعيه و آيين‌هاي هندوان در مجموعه‌اي به نام «وداها» (Vedas) به معناي دانش، به زبان سانسكريت گرد آمده است و به آن شروتي (Sruti) يعني وحي و الهام و علوم مقدّس موروثي لقب مي‌دهند. در كتاب مشهور اوپانشاد يا وِدانتا (به معناي پايان وداها)، خدايان سه‌گانه‌ي هندوان اين گونه معرفي شده‌اند:[1]

1- برهما (Brahma)، خداي ايجاد كننده،

2- شيوا (Siva)، خداي فاني كننده،

3- ويشنو (Vishnu)، خداي حفظ كننده. جلوه‌هاي ده‌گانه‌ي اين خدا براي مردم در طول تاريخ عبارت است از: ماهي، لاك‌پشت، گراز، موجود نيمه آدم و نيمه شير، كوتوله، راما (Rama)، راماي تبر به دست، كريشنا (Krishna)، بودا (Buddha) و كالكي (Kalki).

بنابر تفكر هندويي، جهان از چهار دوره‌ي رو به انحطاط تشكيل شده است كه عبارتند از:

1- كريتايوگه (Krita Yuga)

2- ترتايوگه (Treta)

3- دواپارايوگه (Dvapara)

4- كالي‌يوگه (kali).

در آيين هندو، موعود نجات‌بخش موسوم به «كالكي» در پايان آخرين دوره‌ي زماني از ادوار چهارگانه‌ي جهاني، يعني «كالي يوگه» ظهور خواهد كرد.

در اين دوره كه بنابر باورهاي هندويي از نيمه شب بين 17 و 18 ماه فوريه سال 3103 قبل از ميلاد مسيح شروع گرديده، و ما اكنون در آن به سر مي‌بريم، فساد و تباهي سراسر جهان را فرا مي‌گيرد. زندگاني اجتماعي و معنوي به نازل‌ترين حدّ خود نزول ميكند و موجبات زوال نهايي را فراهم مي‌سازد.[2]

ابریست کوچه کوچه، دل من خدا کند                       نم نم ، غزل ببارد و توفان به پا کند

حسی غریب در قلمم بغض کرده است                     چیزی نمانده پشت غزل را دوتا کند

مضمون داغ و واژه و مقتل بیاورید                             شاید که بغض شعر مرا، گریه وا کند

با واژه های از رمق افتاده آمدم                                می خواست این غزل، به شما اقتدا کند

حالا اجازه هست، شما را از این به بعد                    این شعر سینه سوخته، مادر صدا کند؟

مادر! دوباره کودک بی تاب قصه ات...                       تا اینکه لای لای تو با او چها کند

یادش بخیر مادرم از کودکی مرا                               می برد تکیه، تکیه که نذر شما کند

یادم نمی رود که مرا فاطمیه ها                              می برد با حسین شما آشنا کند

در کوچه های سینه زنی نوحه خوان شدم               تا داغ سینه ی تو، مرا مبتلا کند

مادر! دوباره زخم شما را سروده ام                           باید غزل دوباره به عهدش وفا کند:

یک شهر خشم و کینه در آن کوچه مانده بود             دست تو را چگونه ز مولا جدا کند؟

باور نمی کنم که رمق داشت دست تو                     مجبور شد که دست، علی را رها کند...

تو روی خاک بودی و درگیر، خار بود                           چشمی که خاک را به نظر کیمیا کند

نفرین نکن، اجازه بده اشک دیده ات                         این خاک معصیت زده را کربلا کند

زخمی که تو نشان علی هم نداده ای                      چیزی نمانده سر به روی نیزه وا کند

باید شبانه داغ علی را به خاک برد                          نگذار روز، داغ تو را برملا کند...

گفتند فاطمیه کدام است؟ کوچه چیست؟                 افسانه باشد این همه؛ گفتم خدا کند

با بغض، مردی آمد از این کوچه ها گذشت                 می رفت تا برای ظهورش دعا کند.

«از کوچه ها گذشت... و باران شروع شد                  پایان شعر بود که توفان شروع شد»

                                                شعر از حسن بیاتانی

آری ای جوان شیعه آگاه باش مادر را به جرم دفاع از ولایت به شهادت رسانیدند. به جرم اینکه حق می گفت. و اگر غیر از خون مادر تا به امروز حتی نبود قطره خون دیگری که این چنین هم نیست ، باز بر ما دفاع از ولایت واجب بود که این دنباله راه فاطمه است.

پس اکنون دلت را روانه قبر ناپیدای اولین شهید را ولایت ، همان بانوی بی نشان کن و با او عهد ببند که همواره حامی حریم ولایت باشی تو گویی که جانمان به آن وابسته است. که او خدایی است که چشم هایی را که به خیانت می گردد و آنچه را سینه ها پنهان می دارد، می داند.

دين زرتشت، دين غالب ايرانيان ـ تا قبل از ظهور اسلام ـ بوده است و هنوز پيرواني در ايران و هند دارد. زرتشت پيامبر اين مذهب حدود 660 سال قبل از ميلاد، متولد شده است.[1]

كتاب زرتشتيان اوستا نام دارد كه به معناي اساس و بنيان است. اوستاي كنوني پنج بخش دارد:[2]

1- يَسنا (= جشن و پرستش): قسمتي از اين بخش گاتها ناميده مي‌شود (به معناي سرود). اين بخش كه مشتمل بر ادعيه و معارف ديني است، معروف‌ترين قسمت اوستاست و به خود زرتشت نسبت داده شده است، در حالي كه ساير قسمت‌هاي اوستا را به پيشوايان دين زرتشت نسبت مي‌دهند؛

2- ويسپِرَد (= همه‌ي سروران): مشتمل بر نيايش؛

3- وِنديداد (= قانون ضد ديو): درباره‌ي حلال و حرام و نجس و پاك؛

4- يَشتها (= نيايش، سرود و تسبيح)؛

5- خرده اوستا (= اوستاي كوچك): درباره‌ي اعياد و مراسم مذهبي و تعيين سرودهاي آن‌ها.

زرتشتيان، علاوه بر اوستا، تفسيري به نام زَند اوستا و كتب مقدّس ديگري به زبان پهلوي دارند. در اين دين، يك قدرت كيهاني به نام «اهورا مزدا» مشخص است و در مقابل وي، يك قدرت كيهاني متضاد به نام «اهريمن» يا روح بزرگ شرّ، خودنمايي مي‌كند. اين مطلب نشان‌دهنده‌ي دوري مذهب زرتشت از توحيد است.[3]

در آيين زرتشت سه اصل عملي گفتار نيک، پندار نيک، کردار نيک وجود دارد و احترام به آتش به عنوان يکي از مظاهر خداي روشنايي و افروخته نگه‌داشتن آن در معابدي به نام آتشکده، مشخص‌ترين ويژگي اين آيين است.

بر خلاف ديگر اديان، كه معمولاً منتظر يك موعود نجات‌بخش‌اند، زرتشتيان منتظر سه موعود هستند كه هر يك از آن‌ها به فاصله‌ي هزار سال از ديگري ظهور خواهد كرد. اين منجيان يكي پس از ديگري جهان را پر از عدل و داد خواهند كرد:[4]

1- هوشيدَر، 1000 سال پس از زرتشت؛

2- هوشيدَر ماه، 2000 سال پس از زرتشت؛

3- سوشيانس (يا سوشيانت)، 3000 سال پس از زرتشت كه با ظهور او جهان پايان مي‌يابد. سوشيانس از ريشه‌ي «سو su، sav» به معناي سودمند است و در اوستا به معناي رها شده يا نجات‌دهنده ذكر شده است: «از اين جهت سوشيانس ناميده خواهد شد زيرا كه سراسر جهان مادي را سود خواهد داد.»[5]

زرتشتيان در مورد چگونگي تولد سوشيانت بر اين عقيده‌اند كه:

«در آخرين هزاره از عمر جهان، از خاندان بهروز خدا پرست و پرهيزگار، آخرين آفريده‌ي اهورا مزدا، متولد مي‌شود. در سي سالگي امانت رسالت به وي واگذار شده و به واسطه‌ي نشانه‌ي متوقف شدن خورشيد در وسط آسمان، ظهور او به عالميان بشارت داده خواهد شد. از ظهور وي، اهريمن و ديو دروغ، نيست و نابود گردد. ياران آن موعود كه از جاودانان هستند، قيام مي‌كنند و همراه وي خواهند بود تا مرده‌گان برخيزند و جهان معنوي روي نمايد.»[6]

و در جايي ديگر آمده است: «سوشيانت (نجات‌دهنده‌ي بزرگ جهان) دين را به جهان رواج دهد، فقر و تنگ‌دستي را ريشه‌كن سازد، ايزدان را از دست اهريمن نجات داده، مردم جهان را هم‌فكر و هم‌گفتار و هم‌كردار گرداند.»[7]